منطق خداپرستان تشكيك وارد شد ، ولى خوش‌بختانه داروين آب پاكى را روى دست منكران پروردگار ريخت و به اين غوغاسالارى چنين پاسخ داد : « عقل رشيد و فكر سليم كم‌ترين شبهه‌اى ندارد كه محال است اين جهان پهناور با اين همه آيات روشن و شواهد متقن ، با اين همه نفوس ناطقه و عقول مفكره در اثر تصادف و اتفاق كور و نادان به وجود آمده باشد ، زيرا تصادف نابينا و بىشعور قادر نيست نظام منظم به وجود آورد و سازمان حكيمانه‌اى بيافريند . به نظر من اين بزرگترين برهان بر وجود خداوند است . من از براهين ديگرى كه مىتواند خداوند جهان را اثبات نمايد بحث نمىكنم ، زيرا ممكن است تنها همين برهان ، بسيارى از اهل فضل و تحقيق را قانع نمايد » . « 1 » انيشتاين مىنويسد : « به دشوارى مىتوانيد كسى را پيدا كنيد كه در بين افكار علمى و عميق داراى احساسات مذهبى خاص خود نباشد ، اما آن مذهب با مذهب مردم ساده‌لوح تفاوت دارد ؛ حس مذهبى او غالباً به صورت يك حيرت مجذوبانه در مقابل هم‌آهنگى قوانين طبيعى است كه اين هم‌آهنگى ، حكايت از يك عقل داراى عظمتى مىنمايد كه با مقايسهء آن ، تمام تفكرات و اعمال وجود انسانى ، يك انعكاس كاملًا ناچيزى مىباشد . » « 2 » پس از آن‌كه پاستور از جهان ناشناختهء ميكروب پرده برداشت ، از او پرسيدند . « اكنون در اصول ديانت چه عقيده دارى ؟ گفت : عقيده من به ديانت از حال قبلى من افزون‌تر شده است » . « 3 » نابسامانىهاى علم‌زدگان و روشن فكر نمايان غربى و مقلدان آنان تا حدودى نشأت گرفته از نگرش انحرافى انجيل تحريف شده است ؛ آن‌جا كه مىگويد : مقصود از شجرهء ممنوعه ، درخت علم و معرفت است و چون حضرت آدم به درخت علم و معرفت نزديك شد از بهشت اخراج گرديد ، زيرا دين با علم تضاد دارد . در صورتى كه اسلام شجرهء منهيه را

--> ( 1 ) . اصل الانواع ، ص 26 . . ( 2 ) . محمدتقى جعفرى ، ارتباط انسان و جهان ، ج 1 ، ص 69 . . ( 3 ) . همان ، ص 219 . .